Orłowa

Orłowa
Herb
Informacje
Państwo Republika Czeska
Region Kraj morawsko-śląski
Ludność 27 540
Kod pocztowy 735 11 do 735 14
Strona internetowa
Centrum dzielnicy Lutynia
Rynek
Kościół ewangelicki
Park Zamkowy
Kopalnia Łazy (Důl Lazy)

Orłowa (po czesku Orlová) to położone na wschodzie Czech górnicze miasto w kraju morawsko-śląskim. Zamieszkałe przez ok. 30 tysięcy os. znajduje się w bardzo urokliwej, poprzecinanej stawami, polami i lasami okolicy. Mniej więcej w połowie Orłowe przecina Vrbická Stružka (Wierzbicka Strużka). Miasto składa się z kilku dzielnic, będących niegdyś wsiami - Miasto (Město), Lutynia (Lutyně), Poręba (Poruba) i Łazy (Lazy).

Dojazd

Samolotem

Najbliższy międzynarodowy port lotniczy znajduje się 31 km na południe w Ostrawie. Z lotniska (Letiště Leoše Janáčka) najlepiej kierować się do Orłowej drogą 58, a na węźle Ostrava-Jih skręcić w zjazd Český Těšín/Frýdek-Místek na drogę 11. Potem w dzielnicy Radwanice należy zmierzać drogą 59.

Samochodem

Jadąc od północy do miasta najwygodniej zmierzać autostradą A4, a potem kierować się w Boguminie na Lutynię lub Rychwałd. Z kolei jadąc od wschodu do Orłowej np. z Krakowa (oddalonego 136 km) przejechać granicę w Zebrzydowicach, a dalej z Karwiny drogą 59.

Historia

Początki miasta sięgają IX wieku, gdy okoliczne ziemie należały do Wielkich Moraw – pierwszego organizmu państwowego Słowian na tych terenach. Po upadku państwa wielkomorawskiego region ten znalazł się w orbicie wpływów czeskich i polskich. W XIII wieku powstała osada wokół klasztoru cystersów, założonego w 1268 roku – to początek udokumentowanej historii Orłowej. W tym czasie ziemie te były częścią Księstwa Cieszyńskiego, które od 1327 roku stało się lennem Korony Czeskiej, zachowując jednak pewną autonomię.

W okresie reformacji (XVI w.) większość mieszkańców Śląska Cieszyńskiego, w tym Orłowej, przyjęła luteranizm. Wpływ reformacji był znaczący – także w Orłowej działały zbory protestanckie. Dopiero kontrreformacja i działania Habsburgów doprowadziły do ponownej katolizacji tych ziem w XVII wieku.

W roku 1560 nastąpiła ostateczna sekularyzacja dóbr zakonnych. Wieś została zakupiona przez ród Cyganów ze Słupska koło Gliwic, a w 1619 przez rodzinę Bludowskich, którzy wznieśli tu zamek (rozebrany w latach 70. XX wieku z powodu szkód górniczych).

Po rozpadzie monarchii Austro-Węgierskiej w 1918 roku region Śląska Cieszyńskiego stał się przedmiotem sporu między odrodzoną Polską a Czechosłowacją. W 1920 roku Rada Ambasadorów przyznała Orłową Czechosłowacji, mimo że spora część ludności była polskojęzyczna. Przez krótki okres w 1938 roku, w wyniku zajęcia Zaolzia przez Polskę, Orłowa znalazła się w granicach II Rzeczypospolitej, lecz po wybuchu II wojny światowej została zajęta przez III Rzeszę, a po wojnie ponownie włączona do Czechosłowacji.

W czasach komunistycznych Orłowa uległa dużym przemianom. Stała się miastem przemysłowym – rozwijało się tu przede wszystkim górnictwo węgla kamiennego, co doprowadziło do znacznych zmian urbanistycznych.

Warto zobaczyć

  • Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny (neo‑gotycki, wzniesiony w latach 1903–1906), jeden z najbardziej imponujących przykładów tego stylu w Czechach.
  • Neoklasycystyczny kościół ewangelicki (luterański) z 1862 roku, prosty, lecz elegancki w stylu Rundbogen z bogatym wnętrzem.
  • Ratusz miejski z 1928 roku – neoklasycystyczny gmach wznoszący się przy starym rynku (Staré náměstí). Pomimo nazwy w otoczeniu placu brak większych atrakcji (w sąsiedztwie magistratu stoi tylko poliklinika).
  • Pomnik poległym za Śląsk Cieszyński (Pomník padlým za Těšínsko) – stojący od 1928 roku, upamiętnia czeskich poległych w wojnie polsko‑czeskiej i okresie plebiscytowym. Częściowo zniszczony w 1938 r., rekonstruowany po wojnie.
  • Z wartych odwiedzenia obiektów przyrodniczych z pewnością na uwagę zasługuje Park Zamkowy (Zámecký park). Przepływa przez niego Rychvaldská Stružka, a z drzew zachwycają wierzby, lipy, buki i klony oraz rosnące pojedynczo: katalpa, miłorząb japoński i tulipanowiec amerykański.
  • Fanów industrializmu zainteresują pozostałości kopalni i szyb "Zofia" (Důl Žofie a šachta Žofinka). Wydobycie rozpoczęli w latach 70. XIX wieku bracia Gutmann. Jeszcze na początku ubiegłego stulecia obiekt nosił nazwę KWK "Sifienschat", ale od razu po wcieleniu do Czechosłowacji i nacjonalizacji zmieniono na obecną nazwę. W 1970 r. kopalnię włączono jako Zakład nr 5 do Kopalni "Julius Fučík", a w 1995 r. zakończono wydobycie. Obecnie działa tu pompa wodna zabezpieczająca czynne kopalnie przed wodami z porzuconych miejsc wydobycia węgla.

Odwiedzając dawne centrum Orłowej, nie sposób nie wspomnieć o historycznie głównym szlaku wiodącym przez miasto, czyli obecnej ulicy Petra Cingra (niegdyś Piłsudskiego) która w obecnym kształcie jest praktycznie "pusta". Dawniej na prawie całej jej całej długości wznosiły się kamienice i inne zabudowania (stały tu np. Dom Robotniczy czy żeńska szkoła). Niestety przez kryzys ekonomiczny lat 30. który zahamował budownictwo oraz szkody górnicze austriackie dziedzictwo zniknęło prawie zupełnie. Ponadto w architekturze powojennej dominują bloki z wielkiej płyty (cz. paneláky), na rzecz których część ze zniszczonych budowli zrównano z ziemią. Stąd niewiele pamiątek przeszłości w mieście.

Najbliższe okolice

Wydarzenia

W Orłowej działa klub hokejowy MHNK Slovan. Jego obiekt (Zimní stadion) jest miejscem zmagań Morawsko-Śląskiej Lidze Regionalnej. Mieszcząca 3 tys. osób arena jest czynna przez cały rok, a oprócz meczów hokeja można na niej oglądać zawody łyżwiarstwa figurowego lub samemu pojeździć na lodzie.

Z wydarzeń kulturalnych na uwagę zasługują przede wszystkim muzyczne wydarzenie Orlová na FEST. Oprawie muzycznej towarzyszy fantastyczne jedzenie, a to wszystko w amfitetarze Letňák, co roku w wakacje. Regularnie koncerty inicjuje lokalne koło Polskiego Związku Kulturalno Oświatowego. Zaprasza ono wtedy zespoły znad Wisły, które grają w ogrodzie Domu PZKO. Występom towarzyszą kołacze, które znane są wśród okolicznych mieszkańców.

Informacje turystyczne

Miejskie Centrum Informacji (městské informační centrum) znajduje się pod adresem Masarykova třída 1324, w budynku miejskiej biblioteki (Městská knihovna). Placówka wykonuje obowiązki w zakresie instruowania turystów o atrakcjach, wydarzeniach oraz zajmuje się sprzedażą biletów do obiektów w mieście jak i najbliższej okolicy. Biuro jest czynne od poniedziałku do piątku w godz. 8:00-18:00, a w soboty do 12:00. Kontakt telefoniczny: 420 596 511 306, e-mail: mic@knihovna-orlova.cz