Pyrzyce

Pyrzyce
Herb
Mapa
Informacje
Państwo Polska
Region zachodniopomorskie
Powierzchnia 38,79 km²
Ludność 12 435
Kod pocztowy 74-200
Strona internetowa

Pyrzyce (niem. Pyritz, łac. Piriseum) to miasto powiatowe w północno-zachodniej Polsce, zlokalizowane w województwie zachodniopomorskim, w samym sercu niezwykle żyznej Równiny Pyrzyckiej. Miejscowość ta jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Pyrzyce i leży około 45 km na południowy wschód od Szczecina. Choć miasto ucierpiało w 90% pod koniec II wojny światowej, do dziś słynie z jednych z najlepiej zachowanych średniowiecznych obwarowań miejskich w Polsce, przez co bywa nazywane „miastem baszt”.

Kaplica św. Ducha (Szpitalna), obecnie Muzeum Ziemi Pyrzyckiej

Charakterystyka

Pyrzyce to jeden z najstarszych ośrodków osadnictwa miejskiego na Pomorzu Zachodnim, którego historia sięga VIII wieku. W 1124 roku z inicjatywy Bolesława Krzywoustego dotarła tu misja chrystianizacyjna biskupa Ottona z Bambergu, który ochrzcił pierwszych mieszkańców Pomorza. Prawa miejskie osada otrzymała w 1263 roku od księcia Barnima I. Ze względu na unikalne i bardzo żyzne gleby pyrzyckie, miasto w średniowieczu zyskało przydomek „spichlerza Pomorza Zachodniego”.

Dojazd

Samochodem

Do Pyrzyc prowadzi droga wojewódzka DW122 oraz droga krajowa DK3 (obecnie biegnąca w pobliżu jako droga ekspresowa S3). Z węzła na drodze ekspresowej S3 można szybko i wygodnie dojechać do miasta. Odległość od Szczecina wynosi ok. 45 km, a od Gorzowa Wielkopolskiego ok. 60 km.

Autobusem

Z racji braku czynnego pasażerskiego ruchu kolejowego, transport zbiorowy opiera się na regularnych połączeniach autobusowych i busach prywatnych przewoźników, które kursują głównie na trasie Szczecin – Pyrzyce – Myślibórz/Gorzów Wielkopolski.

Mini Tężnie na pl. Wolności w Pyrzycach

Warto zobaczyć

  • Miejskie Mury Obronne – wybudowane w XIII wieku z kamienia i nadbudowane w XIV–XV wieku cegłą ceramiczną do wysokości aż 7–9 metrów. Pierwotnie miały długość około 2 kilometrów i opasały całe miasto. Do dziś zachował się niemal pełny obwód tych imponujących, średniowiecznych obwarowań.
  • Baszta Sowia (ul. 1 Maja 1) – XIV-wieczna baszta, która w XIX wieku w wyniku osunięcia się gruntu odchyliła się w górnej części o około 30 cm od pionu, stając się pyrzycką „krzywą wieżą”.
  • Baszta Lodowa (ul. 2 Marca) – zwana również Wysoką, wzniesiona około 1420 roku. Łączyła funkcje obronne z więziennymi, a jej nazwa nawiązuje do dawnego sposobu przechowywania w niej lodu na potrzeby mieszkańców.
  • Brama Szczecińska (ul. Kilińskiego 1) – jedna z głównych, potężnych bram wjazdowych do dawnego miasta, świetnie zachowana do czasów współczesnych.
  • Studzienka św. Ottona (Baptysterium, ul. Warszawska) – zabytkowa studnia wzniesiona w latach 1825–1826 według projektu słynnego architekta Karla Friedricha Schinkla. Stoi w miejscu dawnego „Świętego Źródła”, w którym w 1124 roku biskup Otton z Bambergu dokonał masowego chrztu Pyrzyczan.
  • Kościół pw. Wniebowzięcia NMP – gotycka świątynia farna wzniesiona w XIV wieku, wielokrotnie niszczona przez pożary i wojny, a następnie pieczołowicie odbudowywana.
  • Kościół NMP Bolesnej (ul. Staromiejska) – najstarsza zachowana budowla sakralna w mieście, wzniesiona około 1260 roku jako świątynia klasztorna zakonu augustianek. Obok wznosi się historyczne Wzgórze Chramowe.
  • Pomnik – Czołg IS-2 – rzadko spotykany w Polsce ciężki czołg produkcji radzieckiej (lata 1943–1945), który stanowi pamiątkę ciężkich walk o przełamanie wału pomorskiego i zdobycie miasta w 1945 roku.

Warto zrobić

  • Spacer historyczną ścieżką wzdłuż murów obronnych – wokół średniowiecznych murów wytyczono trasę spacerową; urokliwym elementem krajobrazu są przylegające bezpośrednio do kamiennych obwarowań ogrody działkowe mieszkańców.
  • Inhalacje przy Tężni Solankowej (ul. Ciepłownicza 27) – nowoczesna minitężnia solankowa, która wykorzystuje lokalne zasoby wód termalnych i solankowych. Wydzielany aerozol ma świetne właściwości relaksacyjne i zdrowotne.

Najbliższa okolica

  • Brzesko Szczecińskie (ok. 8 km na południe) – wieś, w której znajduje się unikatowy XIII-wieczny kościół granitowy (obecnie Sanktuarium Maryjne) słynący z wyjątkowego, bogato rzeźbionego i polichromowanego stropu z wiszącymi konsolami.
  • Jezioro Miedwie (ok. 15 km na północ) – piąte pod względem wielkości jezioro w Polsce, stanowiące znakomite centrum sportów wodnych, żeglarstwa, kitesurfingu oraz rekreacji plażowej (główny ośrodek turystyczny znajduje się w pobliskiej Morzyczynie).