Zawiercie

Zawiercie
Pałacyk Szymańskiego
Herb
Informacje
Państwo Polska
Region Województwo śląskie
Powierzchnia 85 km²
Ludność 45 600
Nr kierunkowy +48 32
Kod pocztowy 42-400
Strona internetowa

Zawiercie – miasto w województwie śląskim, siedziba powiatu zawierciańskiego, położone na pograniczu Wyżyny Śląskiej i Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Miasto jest często określane jako „brama na Jurę”, ponieważ stanowi wygodny punkt wypadowy do zamków Szlaku Orlich Gniazd, ostańców wapiennych, szlaków pieszych, rowerowych i wspinaczkowych.

Zawiercie łączy dziedzictwo przemysłowe, miejskie zabytki przełomu XIX i XX wieku oraz bliskość najciekawszych terenów Jury. Dla turysty najważniejsze są: bazylika św. Apostołów Piotra i Pawła, Pałacyk Szymańskiego, osiedle robotnicze TAZ, Galeria Stara Łaźnia, źródła Warty w Kromołowie, skały i ostańce w Skarżycach, Okiennik Wielki oraz ruiny zamku Bąkowiec.

Charakterystyka

Dworzec kolejowy w Zawierciu
Bazylika św. Apostołów Piotra i Pawła
Pałacyk Szymańskiego

Zawiercie jest miastem o dwóch uzupełniających się funkcjach turystycznych. Z jednej strony ma charakter miejsko-przemysłowy: rozwój miasta był związany z koleją warszawsko-wiedeńską, przemysłem włókienniczym, hutniczym i szklarskim. Z drugiej strony jest jednym z głównych punktów startowych na Jurę Krakowsko-Częstochowską.

Centrum miasta skupia się wokół dworca kolejowego, ul. 3 Maja, ul. Sikorskiego, ul. Sienkiewicza, ul. Piłsudskiego i okolic bazyliki. Turystycznie ważne są też dzielnice i dawne miejscowości włączone do miasta: Kromołów ze źródłami Warty, Skarżyce z ostańcami i zamkiem Bąkowiec, Bzów, Blanowice, Borowe Pole i okolice Pańskiej Góry.

Na zwiedzenie centrum, bazyliki, Pałacyku Szymańskiego, osiedla TAZ i Galerii Stara Łaźnia wystarczą 3–4 godziny. Z Kromołowem, źródłami Warty, Skarżycami, Okiennikiem Wielkim i zamkiem Bąkowiec warto zaplanować cały dzień albo weekend.

Dojazd

Samolotem

Najbliższym dużym lotniskiem jest Katowice Airport w Pyrzowicach. Do Zawiercia można dojechać samochodem przez Siewierz i drogi krajowe albo transportem publicznym z przesiadką, zależnie od aktualnego rozkładu.

Alternatywą jest port lotniczy Kraków-Balice, przydatny szczególnie przy lotach międzynarodowych. Dojazd do Zawiercia wymaga zwykle przejazdu przez Kraków lub Katowice.

Koleją

Główna stacja kolejowa 1 znajduje się przy ul. 3 Maja 4, blisko centrum miasta. Zawiercie leży na ważnej linii kolejowej łączącej Warszawę, Częstochowę, Katowice, Gliwice, Kraków i Kielce.

Przydatne rozkłady:

W granicach miasta przydatny może być także przystanek kolejowy Zawiercie Borowe Pole, szczególnie przy dojazdach do północnych i wschodnich części miasta.

Samochodem

Zawiercie leży przy ważnych trasach północno-wschodniej części województwa śląskiego:

Orientacyjne odległości:

W centrum parkowanie jest możliwe przy ulicach i parkingach miejskich. W sezonie turystycznym większy ruch występuje na drogach do Ogrodzieńca, Podzamcza, Kroczyc, Podlesic i przy popularnych skałach.

Autobusem

Komunikację miejską i podmiejską obsługuje ZKM Zawiercie. Autobusy łączą dworzec, centrum, osiedla, Kromołów, Skarżyce, Bzów, Blanowice, Borowe Pole oraz sąsiednie gminy. Na terenie Zawiercia, Poręby i Siewierza przejazdy autobusami ZKM są bezpłatne; przy podróży do innych gmin należy sprawdzić aktualną taryfę.

Przydatne linki:

Dla turysty najważniejsze są kursy między dworcem, centrum, Kromołowem, Skarżycami, Bzowem i okolicznymi miejscowościami jurajskimi. Przed wyjazdem w teren warto sprawdzić ostatnie kursy powrotne, bo wieczorem i w weekendy oferta może być ograniczona.

Rowerem

Zawiercie jest dobrym punktem startowym dla wycieczek rowerowych po Jurze. Z miasta można planować przejazdy do Ogrodzieńca, Podzamcza, Kroczyc, Podlesic, Włodowic, Morska, Skarżyc, Łaz i Myszkowa.

Trzeba jednak pamiętać, że część tras prowadzi drogami lokalnymi bez pełnej separacji od ruchu samochodowego, a w okolicach ostańców i zamków pojawiają się odcinki szutrowe, leśne i piaszczyste. Rower trekkingowy, gravelowy lub górski będzie bardziej uniwersalny niż szosowy.

Komunikacja

Centrum Zawiercia, dworzec, bazylika, Pałacyk Szymańskiego, osiedle TAZ, Galeria Stara Łaźnia i MOK są osiągalne pieszo. Do Kromołowa, Skarżyc, Bzowa, Blanowic, Borowego Pola i na jurajskie obrzeża miasta najlepiej dojechać autobusem ZKM, rowerem albo samochodem.

Przy zwiedzaniu dobrze podzielić miasto na obszary:

  • centrum i dworzec – kolej, bazylika, Małe Centrum Nauki SOWA, MOK;
  • osiedle TAZ – Pałacyk Szymańskiego, dawna zabudowa robotnicza, Galeria Stara Łaźnia;
  • Kromołów – źródła Warty, kościół św. Mikołaja, historyczna część miasta;
  • Skarżyce i Morsko – Okiennik Wielki, skały, ruiny zamku Bąkowiec;
  • Bzów i Blanowice – krajobraz jurajski, tereny spacerowe i rowerowe.

Warto zobaczyć

Centrum i dziedzictwo miejskie

  • 1 Dworzec kolejowy Zawiercie, 3 Maja 4 (centrum, przy głównej stacji kolejowej). Główna stacja kolejowa miasta, ważny punkt orientacyjny i najlepszy początek zwiedzania Zawiercia bez samochodu. W budynku dworca działa Małe Centrum Nauki SOWA.
  • 3 Plac im. św. Jana Pawła II, centrum miasta (w rejonie bazyliki i centrum). Centralna przestrzeń miejska w rejonie bazyliki, wykorzystywana jako punkt orientacyjny i miejsce wydarzeń.
  • 4 Małe Centrum Nauki SOWA, Piastowska 1 (w rejonie dworca i MOK Centrum), ☎ +48 539 070 970, e-mail: sowa@mok.pl. Strefa Odkrywania, Wyobraźni i Aktywności – niewielkie centrum nauki z interaktywnymi stanowiskami i warsztatami, dobre dla rodzin z dziećmi.

Osiedle TAZ i przemysłowe dziedzictwo miasta

Zabytkowe osiedle robotnicze TAZ
  • 5 Pałacyk Szymańskiego, Szymańskiego 2 (obok bazyliki i osiedla TAZ). Willa Stanisława Szymańskiego, dyrektora Towarzystwa Akcyjnego „Zawiercie”, związana z rozwojem przemysłowym miasta i zabytkowym osiedlem robotniczym TAZ.
  • 6 Osiedle robotnicze TAZ, okolice ul. Niedziałkowskiego, Kościuszki, Szymańskiego i Westerplatte (spacer od bazyliki i Pałacyku Szymańskiego). Zabytkowe osiedle robotnicze związane z Towarzystwem Akcyjnym „Zawiercie”. Warto oglądać je podczas spokojnego spaceru, pamiętając, że to nadal obszar mieszkalny.
  • Galeria Stara Łaźnia, Westerplatte 2 (część osiedla TAZ, w dawnej łaźni). Galeria w zrewitalizowanym budynku dawnej łaźni robotniczej. Prezentuje m.in. wystawy szkła, ceramiki oraz wystawy czasowe.
  • Galeria MOK, Piastowska 1 (MOK Centrum, w rejonie dworca). Galeria Miejskiego Ośrodka Kultury, miejsce wystaw, spotkań i wydarzeń kulturalnych.

Kromołów i źródła Warty

Kapliczka przy głównym źródle Warty w Kromołowie
  • Kromołów, Kromołów (wschodnia część Zawiercia; dojazd autobusem ZKM, rowerem lub samochodem). Historyczna część Zawiercia, dawniej samodzielna miejscowość. Warto zobaczyć źródła Warty, kościół św. Mikołaja i układ dawnego miasteczka.
  • Źródła Warty, Kromołów (w pobliżu kapliczki św. Jana Nepomucena). Jedno z symbolicznych miejsc Zawiercia. W Kromołowie znajdują się źródła Warty, jednej z najważniejszych rzek Polski.
  • Kościół św. Mikołaja Biskupa Męczennika w Kromołowie, Kromołów (centrum Kromołowa). Zabytkowy kościół w najstarszej części miasta, ważny punkt spaceru po Kromołowie.

Skarżyce, Morsko i jurajskie ostańce

Okiennik Wielki
Ruiny zamku Bąkowiec w Morsku
  • Okiennik Wielki, okolice Skarżyc i Piaseczna (dojazd przez Skarżyce; dalej pieszo lub rowerem). Charakterystyczny ostaniec wapienny z dużym otworem skalnym, jeden z najbardziej rozpoznawalnych punktów krajobrazowych w okolicach Zawiercia. Popularny wśród turystów pieszych, rowerzystów i wspinaczy.
  • Zamek Bąkowiec w Morsku, Morsko / Skarżyce (dojazd przez Skarżyce lub od strony Kroczyc i Morska). Ruiny jurajskiego zamku, część krajobrazu Szlaku Orlich Gniazd. Miejsce najlepiej łączyć z wycieczką do Okiennika Wielkiego i na skały Skarżyc.
  • Skały i ostańce w Skarżycach, Skarżyce (dojazd autobusem, samochodem lub rowerem). Grupa jurajskich formacji wapiennych, dobra na krótki spacer, fotografowanie i wycieczki rowerowe. Część skał jest wykorzystywana wspinaczkowo.
  • Sanktuarium Przenajświętszej Trójcy w Skarżycach, Skarżyce (w centrum Skarżyc). Zabytkowy kościół i lokalne sanktuarium, dobry punkt przy trasie w stronę Okiennika Wielkiego i Morska.

Przyroda i rekreacja w mieście

  • 7 Park im. Adama Mickiewicza, centrum Zawiercia Miejski park rekreacyjny z alejkami, placem zabaw, zielenią i przestrzenią wydarzeń plenerowych.
  • Tężnia solankowa, Zawiercie (sprawdź lokalizację na miejskiej mapie atrakcji). Miejska tężnia wykorzystywana do krótkiego odpoczynku i rekreacji.
  • Potok Blanówka, Blanowice (spacer lub wycieczka rowerowa w północnej części miasta). Przyrodniczy fragment miasta, dobry jako cel krótkiego spaceru lub element trasy rowerowej.
  • Schrony bojowe na Pańskiej Górze, okolice Pańskiej Góry (dojazd lokalny, dalej spacer). Pozostałości fortyfikacji polowych i obiektów militarnych. Miejsce dla osób zainteresowanych historią wojskowości, ale wymaga ostrożności w terenie.

Aktywnie

  • Spacer: dworzec – bazylika – Pałacyk Szymańskiego – osiedle TAZ – Galeria Stara Łaźnia – park miejski.
  • Wycieczka do Kromołowa: źródła Warty – kościół św. Mikołaja – dawne centrum Kromołowa.
  • Wycieczka jurajska: Skarżyce – Okiennik Wielki – zamek Bąkowiec – Morsko.
  • Rowerem do Ogrodzieńca, Podzamcza, Kroczyc, Podlesic i Morska.
  • Wspinaczka w rejonie skał Skarżyc, Okiennika Wielkiego, Rzędkowic i Podlesic – tylko z odpowiednim przygotowaniem i sprzętem.
  • Zwiedzanie Galerii Stara Łaźnia, MOK i Małego Centrum Nauki SOWA.
  • Fotografowanie ostańców, zabytków przemysłowych, osiedla TAZ i krajobrazu Jury.

Szlaki

Zawiercie jest ważnym punktem wypadowym na piesze i rowerowe szlaki Jury. Przez miasto i okolice przebiegają lub są dostępne m.in.:

  • Szlak Orlich Gniazd – najważniejszy pieszy szlak Jury, prowadzący przez zamki i ostańce między Częstochową a Krakowem;
  • Szlak Warowni Jurajskich – szlak łączący mniejsze zamki i strażnice jurajskie;
  • Szlak 3 Rzek – lokalna trasa związana z układem wodnym i krajobrazem Zawiercia;
  • trasy rowerowe w stronę Ogrodzieńca, Kroczyc, Myszkowa, Włodowic i Łaz;
  • lokalne trasy spacerowe po Kromołowie, Skarżycach, Bzowie i Blanowicach.

Zakupy

Najwięcej sklepów znajduje się w centrum, w rejonie dworca, ul. 3 Maja, ul. Sikorskiego, ul. Piłsudskiego i większych osiedli. Zawiercie ma też sklepy i punkty usługowe przy drogach wylotowych.

  • 1 Sklepy w centrum Zawiercia, ul. 3 Maja, Sikorskiego, Piłsudskiego i okolice dworca, . Zakupy codzienne, piekarnie, sklepy spożywcze, drogerie i punkty usługowe w centrum miasta.
  • Sklepy i usługi przy trasach wylotowych, DK78, DK791 i większe osiedla, . Przydatne przy podróży samochodem na Jurę lub noclegach poza centrum.

Gastronomia

Oferta gastronomiczna Zawiercia jest rozproszona między centrum, hotele, osiedla i drogi wylotowe. Przed przyjazdem specjalnie na posiłek warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia.

  • 1 Restauracje i kawiarnie w centrum, okolice dworca, ul. 3 Maja, Sikorskiego, Piłsudskiego i centrum, . Najwygodniejszy wybór dla osób przyjeżdżających pociągiem lub zwiedzających centrum pieszo.
  • 2 Restauracja Riva, Wierzbowa 16, ☎ +48 511 134 974. Restauracja i pizzeria działająca razem z aparthotelem; aktualne godziny należy sprawdzić na stronie lokalu.
  • 3 Restauracja Hotelu Zawiercie, Wierzbowa 6, ☎ +48 32 670 20 20. Restauracja hotelowa, praktyczna przy noclegu lub spotkaniach biznesowych.
  • 4 Restauracja Hotelu Villa Verde, Mrzygłodzka 273, ☎ +48 32 670 38 00. Restauracja w hotelu na obrzeżach miasta, wygodna dla gości hotelowych i osób podróżujących samochodem.

Noclegi

  • 1 Hotel Zawiercie Business & Leisure, Wierzbowa 6, ☎ +48 32 670 20 20, e-mail: hotel@hotelzawiercie.pl. Czterogwiazdkowy hotel ze spa, zapleczem konferencyjnym i restauracją; położony blisko centrum i dojazdu na Jurę.
  • 2 Hotel Villa Verde Congress & Spa, Mrzygłodzka 273, ☎ +48 32 670 38 00, e-mail: recepcja@villaverde.pl. Hotel z basenem, spa i zapleczem konferencyjnym na obrzeżach Zawiercia, praktyczny dla osób podróżujących samochodem i planujących wycieczki po Jurze.
  • 3 Aparthotel Riva, Wierzbowa 16b, ☎ +48 511 134 974. Apartamenty z aneksami kuchennymi, dobre na krótsze i dłuższe pobyty.
  • Dom na Jurze, Skarżycka 30, ☎ +48 503 067 030, e-mail: biuro@domnajurze.eu. Nocleg w Skarżycach, przydatny dla osób planujących piesze, rowerowe i wspinaczkowe wycieczki po jurajskich okolicach Zawiercia.
  • Noclegi i kwatery prywatne w Zawierciu, różne lokalizacje w mieście, . Miasto publikuje wykaz apartamentów, kwater i domków na wynajem; warto sprawdzić aktualność przed rezerwacją.

Wydarzenia

  • Dni Zawiercia – miejskie święto z koncertami i wydarzeniami plenerowymi.
  • Zawierciańskie Smaki – wydarzenia kulinarne i regionalne, zależnie od programu miasta.
  • Wydarzenia MOK Centrum – koncerty, spektakle, kino, warsztaty i wystawy.
  • Wystawy w Galerii Stara Łaźnia – ekspozycje szkła, ceramiki i sztuki współczesnej.
  • Wydarzenia sportowe OSiR – zawody, imprezy plenerowe i rekreacja sezonowa.
  • Imprezy jurajskie w okolicy – wydarzenia w Ogrodzieńcu, Podzamczu, Kroczycach, Włodowicach i na zamkach Szlaku Orlich Gniazd.

Informacja turystyczna

  • 1 Urząd Miejski w Zawierciu, Leśna 2, ☎ +48 32 494 12 00, e-mail: urzad@zawiercie.eu.
  • 2 Miejski Ośrodek Kultury „Centrum”, Piastowska 1, ☎ +48 32 672 43 50.
  • ZKM Zawiercie, Polska 21, ☎ +48 32 672 34 11, e-mail: sekretariat@zkm-zawiercie.com.pl.
  • Jura Krakowsko-Częstochowska / Orle Gniazda, .

Gdzie dalej

  • Ogrodzieniec i Podzamcze – ruiny zamku Ogrodzieniec, Góra Birów i najpopularniejszy odcinek Szlaku Orlich Gniazd.
  • Kroczyce i Podlesice – Góra Zborów, Skały Kroczyckie, jaskinie, punkty widokowe i wspinaczka.
  • Włodowice – miasteczko jurajskie z pałacem i trasami w stronę Morska oraz Rzędkowic.
  • Myszków – miasto na północ od Zawiercia, dobre jako kolejny punkt komunikacyjny na Jurze.
  • Łazy – lasy, tereny kolejowe i drogi rowerowe między Zawierciem, Dąbrową Górniczą i Ogrodzieńcem.
  • Siewierz – zamek biskupów krakowskich, rynek i połączenie z lotniskiem Katowice-Pyrzowice.
  • Dąbrowa Górnicza – Pogorie, Sztygarka, Kopalnia Ćwiczebna i Fabryka Pełna Życia.
  • Częstochowa – Jasna Góra, duży węzeł kolejowy i północna brama Jury.
  • Katowice – największy ośrodek metropolii, Strefa Kultury, Spodek i główny węzeł transportowy regionu.
  • Olkusz – miasto związane z górnictwem srebra, ołowiu i cynku, dobre do dalszej podróży w stronę Małopolski.
This page is issued from Wikipodróże. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.